اولین

قرار است از این به بعد اینجا بنویسم.

Advertisements

پیچیدگی اقتصادی

یکسری اقتصاددان نشستن توی دانشگاه هاروارد و دارن روی این موضوع کار میکنن که پیچیدگی اقتصادی چیه و چطوری اندازه ش بگیریم و چطور روی فرصتهای رشد اقتصادی اثر میگذاره و د رنهایت چطور میتونه در مورد سیاستگذاری اقتصادی بهمون یاد بده. اسم پروژه هم «اطلس پیچیدگی اقتصادی» ئه. بعد نکته خوبش اینه که توی وبسایتشون سعی کرده ن داده هایی که جمع کرده ن و روشون کار کرده ن رو به صورت خیلی مرتب و قشنگی نشون بده ن. ایده کلی در حد فهم من اینه که اگر درآمد فعلی کشورها رو کنترل کنیم، هرچی پیچیدگی اقتصاد بیشتر باشه اون کشور فرصتهای رشد بیشتری داره. چرا؟ شاید چون یکجورهایی دانش سازنده‌ای (Productive Knowledge) که توی اون کشور با اقتصاد پیچیده‌تر هست بیشتره.

مثلن شما در یک سطح درآمد ثابت، اگر اقتصادی داشته باشی که توی 10 زمینه داره صادرات میکنه، فرصتهای رشدت بیشتر از اون اقتصادیه که داره توی 5 زمینه صادرات میکنه چون سرمایه دانشی توی اقتصادت امکان ترکیب و بهره‌برداری از همه این حوزه‌ها رو داره. در ضمن اگر اون چیزی که تولید میکنی رو 10 کشور دیگه هم تولید کنن خب اهمیتت کمتره نسبت به وقتی که فقط 1 کشور دیگه داره تولیدش میکنه، چون این نشون میده کاری که میکنی ساده س و پیچیده نیست.

خب این یه مقدار در تقابل با نگاه مبتنی بر مزیت نسبی در تجارت قرار میگیره که میگفت بهتره هر کشور بره چیزی رو بسازه که توش تخصص بیشتری داره، یا لااقل یه جنبه پارادوکسیکال هست توش. در ضمن مدلهای معروف رشد اقتصادی معمولن نگاهشون به داخل کشورها بوده در حد اطلاع اندک من، نظیر نهادها، سرمایه فیزیکی و انسانی و… که داخل کشور هست. اما نکته مهم پژوهشهای مبتنی بر پیچیدگی اقتصادی اینه که اگر بخوایم فرصتهای رشد کشورها رو بفهمیم باید به رابطه‌شون با بقیه کشورها هم فکر کنیم و خب این تا حدی جدیده. فکر کنم دلیلشم اینه که قبلن داده‌های تجارت برای همه کشورها در اختیار نبوده ولی الان این داده‌ها بهتر در دسترسه. در کل هم مدلهای مبتنی بر شبکه توی اقتصاد به تازگی به کار گرفته میشن و عمر چندانی ندارن.

توی تصویر پایین، مستطیل بالایی صادرات ایرانه، 53 میلیارد دلار حجمشه و مولفه‌های تشکیل دهنده ش. تصویر پایین هم آلمانه با 1.3 تریلیون دلار صادرات و مولفه‌هاش. اون رنگها هم میزان کامپلکسیتی محصول رو نشون میدن که برای اطلاع از جزئیاتش بهتره برید سایت و خودتون با ابزارهای مختلفی که داره بازی کنید تا دستتون بیاد چطوریه.

نتیجه تحلیلهاشون برای سال 2011 رو در قالب یک پی دی اف رایگان گذاشتن روی همین سایت، برای سال 2014 رو روی آمازون میفروشن. برای مثال توی همین پی دی اف میگه که ایران نه تنها این شاخص براش از سال 1998 تا 2008 بهتر نشده بلکه بدتر هم شده و توی منطقه هم تقریبن از آخر اوله در اون بازه زمانی در حالی که برخی دیگه از کشورهای منطقه از این لحاظ پیشرفت خوبی داشتند. خلاصه نکات جالب زیادی داره.

 

Untitled.jpg